Drodzy Mieszkańcy Gminy Lubasz,

w ostatnich dniach w mediach społecznościowych rozgorzała dyskusja w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej w Kruczu. W związku z powyższym pragnę odnieść się do tej istotnej dla naszej społeczności sprawy. Na XXI Sesji Rady Gminy Lubasz przyjęta została Uchwała o Zamiarze Likwidacji Szkoły Podstawowej w Kruczu. Wcześniej odbyły się w tej sprawie spotkania zarówno z rodzicami uczniów w dniu 19 stycznia tego roku, jak również zebraniach wiejskich 27 stycznia 2026r. oraz 17 września 2025 roku.

Każda zmiana, a zwłaszcza likwidacja szkoły, budzi wiele negatywnych emocji i nigdy nie jest odpowiedni czas na takie działania. Dla naszego samorządu ta decyzja też jest trudna, odpowiedzialna i wymuszona obecną demografią. Liczba urodzeń w naszej gminie do roku 2019 średnio wynosiła blisko 100, często przekraczała 100 urodzeń. Od 2019 roku liczba urodzeń zaczęła mocno spadać. W roku 2019 było to 76 urodzeń, w roku 2020 – 67 urodzeń, w roku 2021 – 64 urodzenia, w roku 2022 – 64 urodzenia, w roku 2023 – 51 urodzeń, w roku 2024 – 56 urodzeń, w roku 2025 – 50 urodzeń. Widzimy więc, że w ostatnich latach ilość urodzeń spadła prawie do 50% wartości lat wcześniejszych. Nasza gmina nie jest w kwestii urodzeń wyjątkiem. Dotyczy to bowiem całego naszego kraju i Europy. Dziś słyszymy wszędzie, że z problemami demografii, a co za tym idzie, zmianami w sieci szkół i przedszkoli dyskutuje się w wielu samorządach, w tym w bardzo dużych miastach.

Konsekwencje niskiej ilości urodzeń w naszej gminie widać już dziś w oddziałach przedszkolnych naszego Przedszkola „BAJKA”. Dwa lata temu ilość przedszkolaków wynosiła około 320 przedszkolaków, obecnie do przedszkola uczęszcza 249 przedszkolaków, a za dla lata w roku szkolnym 2028/2029 ilość ta spadnie poniżej 200.

W Kruczu obecnie działa trzyklasowa Szkoła Podstawowa, do której uczęszcza 18 uczniów, w tym troje dzieci w klasie pierwszej. Dodatkowo funkcjonuje tutaj również oddział Przedszkola „Bajka”, obejmujący 18 przedszkolaków.

Zarówno do szkoły jak i do przedszkola w Kruczu uczęszczają dzieci z miejscowości: Krucz, Kruteczek, Antoniewo oraz Bzowo. Analizując ilość dzieci z całego obwodu szkolnego widzimy, że nie wszystkie dzieci realizują naukę właśnie w Kruczu. Aktualnie do szkoły i przedszkola w Kruczu uczęszcza nieco ponad połowa dzieci z całego obwodu. Ponad 40% wybiera inne placówki, głównie w Lubaszu. Wynika to przede wszystkim z miejsca pracy rodziców oraz uwarunkowań rodzinnych. Analiza obecnej sytuacji pokazuje, że liczba dzieci uczęszczających zarówno do szkoły, jak i do przedszkola w Kruczu systematycznie spada i wszystko wskazuje na to, że tendencja ta będzie się w kolejnych latach pogłębiać.

Należy podkreślić, iż oświata od lat stanowi jeden z kluczowych obszarów działań Samorządu Gminy Lubasz. W okresie ostatnich 11 lat wprowadzono szereg rozwiązań organizacyjnych i programowych, obejmujących m.in. wydłużenie czasu pracy wszystkich oddziałów przedszkolnych oraz świetlic szkolnych, zapewnienie dowozu posiłków do wszystkich szkół i oddziałów przedszkolnych, a także realizację dodatkowych zajęć pozalekcyjnych, w tym bezpłatnych wyjazdów na basen.

W ostatnich latach zainwestowaliśmy duże środki finansowe własne i zewnętrzne w remonty i inwestycje oświatowe. Niestety ilość dzieci wymusza na samorządach podejmowania działań mających na celu dostosowaniu sieci szkół i przedszkoli w gminach i miastach.

Niewielka liczba uczniów oraz oddziałów w Szkole w Kruczu już obecnie generuje trudności organizacyjne. Pomimo licznych działań podejmowanych przez Panią Dyrektor nie udało się pozyskać specjalistów, tj. psychologa szkolnego oraz higienistki, gotowych do podjęcia pracy w tej placówce. Nie ulega wątpliwości, że wsparcie psychologiczne i opieka zdrowotna są dziś niezwykle istotnymi elementami funkcjonowania każdej szkoły.

Ze względów edukacyjnych i organizacyjnych klasy są łączone na niektóre zajęcia. Dlatego przeniesienie dzieci do szkoły w Lubaszu już od pierwszej klasy z pełnym wachlarzem zajęć i możliwości wpłynie pozytywnie na rozwój dzieci. Obecnie uczniowie z Krucza i okolic uczęszczają do Szkoły Podstawowej w Lubaszu od IV do VIII klasy, a więc ten proces nastąpiłby nieco szybciej. Oczywiście nikt tutaj nie podważa zaangażowania nauczycieli w małych szkołach oraz poziomu nauczania. W związku z planowaną większą ilością dzieci dowożonych planujemy zwiększyć ilość wykorzystywanych do tego celu pojazdów, tak aby w przyszłości dowóz dzieci do szkoły w Lubaszu trwał nie więcej 10-15 minut dłużej niż dzieci dowożonych obecnie do szkoły w Kruczu. Analizując strukturę zatrudnienia pracowników oświaty w naszej gminie oraz możliwości przejścia na emeryturę w najbliższych latach, szacujemy, że wszystkie osoby obecnie pracujące w Kruczu, mimo planowanej likwidacji jednostki, znajdą zatrudnienie w Gminie Lubasz.

Podejmując temat oświaty, nie sposób pominąć kwestii finansowych, choć nie stanowią one najważniejszego aspektu. Należy jednak zauważyć, że funkcjonowanie małych szkół wiąże się z wyższym kosztem kształcenia w przeliczeniu na jednego ucznia w porównaniu z większymi placówkami, a środki przekazywane z budżetu państwa na realizację zadań oświatowych pozostają niewystarczające. W tej sytuacji zasadne jest rozważenie bardziej efektywnego wykorzystania dostępnych środków, zwłaszcza gdy obecna oferta edukacyjna nie obejmuje pełnego zakresu wsparcia, takiego jak dostęp do psychologa czy higienistki szkolnej.

Pragnę zapewnić, że obiekt w którym obecnie funkcjonują szkoła i przedszkole, nadal będzie miejscem aktywnego życia społecznego. Planuję pozostawić tam oddział przedszkolny oraz rozszerzyć działalność tego miejsca o świetlicę środowiskową oraz miejsce dla seniorów w ramach Klubu Seniora oraz Miejsca Dziennego Pobytu Seniora.

Zapewniam, że Samorząd Gminy Lubasz nieustannie koncentruje swoje działania na rozwoju oświaty oraz prowadzeniu dialogu ze społecznością lokalną. Jednocześnie w pełni rozumiemy i szanujemy głosy sprzeciwu wobec podejmowanych decyzji.

Decyzja o zamiarze likwidacji Szkoły Podstawowej w Kruczu została podjęta z myślą o dobru oraz wszechstronnym rozwoju obecnych i przyszłych pokoleń mieszkańców gminy. W tym kontekście pozostajemy otwarci na współpracę i rozmowy ze wszystkimi zainteresowanymi stronami.

Apeluję jednocześnie o zrozumienie oraz przyjęcie perspektywicznego spojrzenia na decyzje podejmowane przez Samorząd Gminy Lubasz, które mają na celu zapewnienie trwałego i efektywnego rozwoju systemu oświaty w naszej gminie.

Marcin Filoda – Wójt Gminy Lubasz